گُدار

آکادمی روان‌شناختی دکتر عقیلی

حلقه‌ی وین و اثبات‌گراییِ منطقی

جلسهٔ ۵ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی

حلقه‌ی وین و اثبات‌گراییِ منطقی معتقد بودند تنها گزاره‌هایی معنادارند که تجربتاً قابلِ‌سنجش باشند. این تصمیم فلسفی، مستقیماً به میراثِ رفتارگراییِ واتسون و اسکینر و تلاشِ آن برایِ حذفِ ذهنِ درونی از روان‌شناسیِ علمی راه برد.

هم‌رسانی:تلگرامواتساپ

رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ اثبات‌گراییِ منطقی و اصلِ تحقیق‌پذیری

این جلسه برایِ چه کسی است

برایِ کسی که می‌خواهد بداند چرا روان‌شناسیِ رفتارگرا این‌قدر اصرار داشت فقط رفتارِ قابلِ‌مشاهده را بررسی کند و از هر مفهومِ درونی («آگاهی»، «اراده») پرهیز کند — و این اصرار از کجای فلسفه‌ی علم می‌آمد.

در این جلسه چه می‌گذرد

پیش از پوپر و ابطال‌پذیری‌اش، گروهی از فیلسوفان و دانشمندانِ وین به‌نامِ «حلقه‌ی وین» (موریتس شلیک، رودولف کارنپ و دیگران، در دهه‌هایِ ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰) پاسخِ دیگری برایِ مرزگذاریِ علم داشتند — پاسخی که پروژه‌ای بلندپروازانه دنبال می‌کرد: پاک‌سازیِ علم از هرچه متافیزیکی و بی‌معنا. آلفرد ژول ایر، فیلسوفِ بریتانیایی، این دستاوردها را در **Language, Truth and Logic** (۱۹۳۶) برایِ خوانندگانِ انگلیسی‌زبان صورت‌بندی کرد: **اصلِ تحقیق‌پذیری** — یک گزاره تنها زمانی معنادارِ شناختی است که یا به‌طورِ تجربی قابلِ‌راستی‌آزمایی باشد، یا یک حقیقتِ تحلیلی/توتولوژیک (منطقی یا ریاضی) باشد. هر گزاره‌ی سومی — به‌ویژه…

چرا این جلسه اینجایِ مسیر است

پنجمین جلسه است و به عقب برمی‌گردد به سنتی که پیش از پوپر (جلسه‌ی ۱) رایج بود؛ فروپاشیِ همین سنت، هم به نقدِ پوپر و هم به نقدِ کواینِ جلسه‌ی ۶ راه می‌برد، و بحثِ عملیاتی‌سازی‌اش مستقیماً به جلسه‌ی ۱۰ (ناگل) وصل می‌شود.

تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند

  • طبقه‌بندی و پارادوکسِ خودارجاعی

    زمان: ۲۰ دقیقه

    این تمرین نشان می‌دهد چرا اثبات‌گراییِ سخت‌گیر بخشِ بزرگی از روان‌شناسیِ بالینیِ امروز را از دایره‌ی «علم» بیرون می‌گذاشت، و همان مشکلی را که به فروپاشیِ این جنبش انجامید رویِ کاغذ می‌آورد.

مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.

ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←

بیشتر بخوانید

← همهٔ جلساتِ فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی

اگر گُدار را دنبال می‌کنید، آن را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید تا مطالبش را در جست‌وجو بیشتر ببینید.

گُدار را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید
ورود به اپِ گُدار ←