حلقهی وین و اثباتگراییِ منطقی
جلسهٔ ۵ از ۵۰ · فلسفهیِ علمِ روانشناسی
حلقهی وین و اثباتگراییِ منطقی معتقد بودند تنها گزارههایی معنادارند که تجربتاً قابلِسنجش باشند. این تصمیم فلسفی، مستقیماً به میراثِ رفتارگراییِ واتسون و اسکینر و تلاشِ آن برایِ حذفِ ذهنِ درونی از روانشناسیِ علمی راه برد.
رویکردِ درمانی: فلسفهیِ علم؛ اثباتگراییِ منطقی و اصلِ تحقیقپذیری
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که میخواهد بداند چرا روانشناسیِ رفتارگرا اینقدر اصرار داشت فقط رفتارِ قابلِمشاهده را بررسی کند و از هر مفهومِ درونی («آگاهی»، «اراده») پرهیز کند — و این اصرار از کجای فلسفهی علم میآمد.
در این جلسه چه میگذرد
پیش از پوپر و ابطالپذیریاش، گروهی از فیلسوفان و دانشمندانِ وین بهنامِ «حلقهی وین» (موریتس شلیک، رودولف کارنپ و دیگران، در دهههایِ ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰) پاسخِ دیگری برایِ مرزگذاریِ علم داشتند — پاسخی که پروژهای بلندپروازانه دنبال میکرد: پاکسازیِ علم از هرچه متافیزیکی و بیمعنا. آلفرد ژول ایر، فیلسوفِ بریتانیایی، این دستاوردها را در **Language, Truth and Logic** (۱۹۳۶) برایِ خوانندگانِ انگلیسیزبان صورتبندی کرد: **اصلِ تحقیقپذیری** — یک گزاره تنها زمانی معنادارِ شناختی است که یا بهطورِ تجربی قابلِراستیآزمایی باشد، یا یک حقیقتِ تحلیلی/توتولوژیک (منطقی یا ریاضی) باشد. هر گزارهی سومی — بهویژه…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
پنجمین جلسه است و به عقب برمیگردد به سنتی که پیش از پوپر (جلسهی ۱) رایج بود؛ فروپاشیِ همین سنت، هم به نقدِ پوپر و هم به نقدِ کواینِ جلسهی ۶ راه میبرد، و بحثِ عملیاتیسازیاش مستقیماً به جلسهی ۱۰ (ناگل) وصل میشود.
تمرینهایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما میدهند
طبقهبندی و پارادوکسِ خودارجاعی
زمان: ۲۰ دقیقه
این تمرین نشان میدهد چرا اثباتگراییِ سختگیر بخشِ بزرگی از روانشناسیِ بالینیِ امروز را از دایرهی «علم» بیرون میگذاشت، و همان مشکلی را که به فروپاشیِ این جنبش انجامید رویِ کاغذ میآورد.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدمبهقدم، درونِ اپ است.
ادامهیِ این جلسه در اپ ←