فایرابند و «هرچه پیش‌آید خوش‌آید»
جلسهٔ ۴ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی
پل فایرابند استدلال کرد هیچ قاعده‌ی روش‌شناختیِ ثابتی برایِ همه‌ی علم صادق نیست — و تاریخِ علم پر است از پیشرفت‌هایِ بزرگی که با زیرپاگذاشتنِ همان قواعد رخ داده‌اند. این آنارشیسمِ معرفت‌شناختی چه ربطی به کثرتِ رویکردهایِ درمانیِ امروز دارد؟
رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ آنارشیسمِ معرفت‌شناختی
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که از دیدنِ صدها رویکردِ درمانیِ رقیب گیج شده و می‌خواهد بداند این کثرت نشانه‌ی سردرگمیِ رشته است یا سلامتش، و برایِ کسی که دوست دارد استدلالِ فلسفیِ محکمی برایِ دفاع از رویکردهایِ کمترمرسوم داشته باشد.
در این جلسه چه می‌گذرد
سه جلسه‌ی قبل، سه پاسخِ متفاوت به پرسشِ «علم چطور کار می‌کند» دیدیم — همه‌شان با این فرض که یک روشِ درست، یا دستِ‌کم یک معیارِ درستِ ارزیابی، برایِ علم وجود دارد. پل فایرابند، فیلسوفِ علمِ اتریشی-آمریکایی، در **Against Method** (۱۹۷۵) این فرض را زیرِ سوال برد و جمله‌ای معروف نوشت: «هرچه پیش‌آید خوش‌آید» (anything goes). فایرابند ادعا کرد هیچ قاعده‌ی روش‌شناختیِ ثابتی — نه ابطال‌پذیریِ پوپر، نه هیچ نسخه‌ی دیگر — به‌طورِ جهان‌شمول در تمامِ دوره‌هایِ تاریخِ علم صادق نبوده. او با تفصیل نشان داد گالیله، در دفاع از نظامِ کوپرنیکی در برابرِ نظامِ بطلمیوسی، از استدلال‌هایِ بلاغی و حتی چیزی که خودش «تب…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
چهارمین جلسه است و رادیکال‌ترین دیدگاهِ این خوشه را می‌آورد؛ تنشش با لاکاتوشِ جلسه‌ی ۳ (که فایرابند دوست و منتقدش بود) و پیوندش با لادنِ جلسه‌ی ۸ دو نقطه‌ی مهمِ ارجاع در جلساتِ بعدی‌اند.
تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند
کثرت‌گراییِ اصولی: طراحیِ معیارِ شفافیت
زمان: ۲۵ دقیقه
این تمرین نشان می‌دهد کثرت‌گراییِ فایرابندی، برخلافِ برداشتِ رایج، خودش نیازمندِ معیارهایِ نقادانه است، و آن‌ها را به یک چک‌لیستِ عملی تبدیل می‌کند.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.
ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←