گُدار

آکادمی روان‌شناختی دکتر عقیلی

ساندرا هاردینگ و نقدِ فمینیستیِ عینیت‌گراییِ علمی

جلسهٔ ۴۷ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی

ساندرا هاردینگ در چه‌کسی علم دارد؟ چه‌کسی دانش دارد؟ (۱۹۹۱) استدلال کرد ایده‌ی رایجِ «عینیت» — نگاهِ بی‌طرفِ ناظری بی‌جایگاه — خودش موضعی پنهان است که مفروضاتِ گروهِ غالب را نامرئی می‌کند. پاسخش، «عینیتِ قوی‌تر»، ادعایِ عجیبی دارد: شروع از جایگاهِ گروه‌هایِ به‌حاشیه‌رانده‌شده می‌تواند علم را عینی‌تر کند، نه کمتر.

هم‌رسانی:تلگرامواتساپ

رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ معرفت‌شناسیِ فمینیستی

این جلسه برایِ چه کسی است

برایِ کسی که همیشه فکر می‌کرده «عینیت» یعنی نگاهِ کاملاً بی‌طرف و بدونِ جایگاه، و کنجکاو است بداند چرا برخی فیلسوفانِ علم استدلال کرده‌اند شروع از جایگاهِ گروه‌هایِ به‌حاشیه‌رانده‌شده می‌تواند علم را عینی‌تر کند، نه کمتر عینی.

در این جلسه چه می‌گذرد

ایده‌آلِ کلاسیکِ عینیتِ علمی، از حلقه‌ی وین (جلسه‌ی ۵) تا بسیاری از کتاب‌هایِ روش‌شناسیِ امروز، همان چیزی است که گاه «نگاهِ از هیچ‌کجا» نامیده می‌شود: ناظری بی‌جایگاه، بی‌ارزش، و بی‌منفعت، که واقعیت را همان‌طور که هست ثبت می‌کند. ساندرا هاردینگ، فیلسوفِ علمِ فمینیست، در **چه‌کسی علم دارد؟ چه‌کسی دانش دارد؟** (Whose Science? Whose Knowledge؟، ۱۹۹۱، انتشاراتِ دانشگاهِ کرنل)، استدلال کرد این ایده‌آل، در عمل، هرگز واقعاً بی‌جایگاه نیست: هر پژوهشگر، از جایگاهِ اجتماعیِ خاصِ خودش — طبقه، جنسیت، نژاد، فرهنگ — پرسش‌هایِ پژوهش را انتخاب می‌کند، مفروضاتِ پیشینی‌اش را می‌سازد، و داده را تفسیر می‌کند. مشک…

چرا این جلسه اینجایِ مسیر است

چهارمین جلسه‌یِ این خوشه است و ایده‌آلِ عینیتِ حلقه‌ی وین در جلسه‌ی ۵ را از زاویه‌ای تازه به چالش می‌کشد، و با نقدِ WEIRD در جلسه‌ی ۴۴ لایه‌یِ عمیق‌تری از همان مسئله می‌سازد؛ پرسشِ بعدی، از مفروضاتِ پنهان به سراغِ خودِ نظریه می‌رود.

تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند

  • ردیابیِ مفروضاتِ پنهانِ پرسشِ پژوهش

    زمان: ۲۵ دقیقه

    این تمرین ایده‌ی «عینیتِ قوی‌تر» را از بحثی انتزاعی به مهارتِ واقعیِ نقدِ پرسشِ پژوهش، پیش از رسیدن به داده، تبدیل می‌کند.

مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.

ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←

بیشتر بخوانید

← همهٔ جلساتِ فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی

اگر گُدار را دنبال می‌کنید، آن را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید تا مطالبش را در جست‌وجو بیشتر ببینید.

گُدار را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید
ورود به اپِ گُدار ←