میشل فوکو و باستان‌شناسیِ دیوانگی
جلسهٔ ۴۵ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی
میشل فوکو در تاریخِ دیوانگی (۱۹۶۱) نشان داد آنچه هر دوره «دیوانگی» می‌نامد، مقوله‌ای ثابت و کشف‌شده نیست، بلکه هر عصر، با ابزارها و نهادهایِ خودش، آن را از نو می‌سازد. این جلسه می‌پرسد: اگر خودِ موضوعِ روان‌شناسیِ بالینی این‌قدر متغیر است، «علمی‌بودن» در اینجا دقیقاً یعنی چه؟
رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ تاریخِ روان‌پزشکی
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که فکر می‌کند «دیوانگی» یا «سلامتِ روان» مفهومی ثابت و همیشگی است، و کنجکاو است بداند چطور تعریفِ همین مفهوم، از رنسانس تا امروز، بارها زیرِ فشارِ نهادها و قدرت‌هایِ اجتماعیِ هر دوره از نو ساخته شده است.
در این جلسه چه می‌گذرد
میشل فوکو، در **تاریخِ دیوانگی** (نسخه‌ی اصلیِ فرانسوی ۱۹۶۱؛ ترجمه‌ی کاملِ انگلیسی، History of Madness، ۲۰۰۶، انتشاراتِ Routledge)، پروژه‌ای بلندپروازانه دنبال کرد: نوشتنِ تاریخِ خودِ مفهومِ «دیوانگی» در اروپا، نه تاریخِ درمانِ آن. او نشان داد در رنسانس، دیوانه فردی طردشده اما گاه حاملِ نوعی «حقیقتِ» ناراحت‌کننده تلقی می‌شد — نمادش «کشتیِ دیوانگان»، که دیوانگان را از شهرها بیرون می‌راند اما در ادبیات و هنر جایگاهی نگه می‌داشت. با آغازِ عصرِ کلاسیک (قرنِ هفدهم)، فوکو رخدادی را توصیف کرد که «حبسِ بزرگ» نامید: دیوانگان، همراه با گدایان، بیکاران و مجرمانِ خرد، در موسسه‌هایِ عمومیِ واحد زندانی شدند…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
دومین جلسه‌یِ این خوشه است و نقدِ رادیکالِ ساز در جلسه‌ی ۱۷ را به تحلیلِ تاریخیِ عمیق‌تری می‌برد؛ سازوکارِ دقیقی که این تغییرِ تاریخی از راهِ آن رخ می‌دهد، موضوعِ جلسه‌ی بعد است.
تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند
ردیابیِ تغییرِ یک مقوله‌ی روان‌پزشکی
زمان: ۲۵ دقیقه
این تمرین بینشِ فوکویی را از یک ادعایِ تاریخیِ کلی به تحلیلِ یک موردِ مشخص و قابلِ‌بررسی تبدیل می‌کند.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.
ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←