استیون جی گولد و «سوءسنجشِ انسان» (The Mismeasure of Man): نقدِ فلسفیِ ذات‌گراییِ آماری
جلسهٔ ۳۴ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی
استیون جی گولد، دیرین‌شناس و تاریخ‌نگارِ علم، در The Mismeasure of Man (۱۹۸۱/۱۹۹۶) استدلال کرد سنجشِ هوش، از جمجمه‌سنجیِ قرنِ نوزدهم تا فرضیه‌ی g، بارها یک ابزارِ ریاضی (تحلیلِ عاملی) را با یک واقعیتِ زیستیِ ثابت اشتباه گرفته — خطایی که او «ذات‌گراییِ آماری» نامید. این جلسه استدلالِ فلسفیِ گولد و پاسخِ روان‌سنجانِ مدافع را، هر دو، با ارجاعِ واقعی می‌آورد.
رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ نقدِ ذات‌گراییِ آماری
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که نامِ کتابِ The Mismeasure of Man را شنیده اما نمی‌داند استدلالِ فلسفیِ دقیقِ گولد چه بود، و می‌خواهد این مناظره را با بی‌طرفیِ کامل و بدونِ هیچ نتیجه‌گیریِ سیاسی، فقط از زاویه‌ی روشِ علمی و فلسفه‌یِ علم بفهمد.
در این جلسه چه می‌گذرد
استیون جی گولد، دیرین‌شناس و تاریخ‌نگارِ علمِ آمریکایی، در **The Mismeasure of Man** (نسخه‌ی نخست ۱۹۸۱، ویرایشِ بازبینی‌شده ۱۹۹۶) یک الگویِ تاریخیِ تکرارشونده را ردیابی کرد که آن را «جبرگراییِ زیستی» می‌نامید: تمایلِ همیشگی برایِ رتبه‌بندیِ گروه‌ها یا افرادِ انسانی روی یک مقیاسِ ذاتی و ثابتِ ارزش، و توجیهِ این رتبه‌بندی با کمّی‌سازیِ ظاهراً بی‌طرفانه. نمونه‌ی آغازینِ کتاب، جمجمه‌سنجیِ قرنِ نوزدهم است — به‌ویژه کارِ ساموئل مورتون که با پرکردنِ جمجمه‌ها با دانه و اندازه‌گیریِ حجم، کوشید نژادهایِ انسانی را بر اساسِ گنجایشِ جمجمه رتبه‌بندی کند. گولد استدلال کرد همین الگو، در قرنِ بیستم، در قالبِ ر…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
سومین جلسه از خوشه‌ی پنجم است و نقدِ گولد بر تحلیلِ عاملیِ اسپیرمن (جلسه‌ی ۳۳) را با پاسخِ روان‌سنجانه‌ی مدافع کنارِ هم می‌گذارد؛ همین چارچوبِ بی‌طرفانه در جلسه‌ی بعد، برایِ مناظره‌ی جدی‌ترِ جنسن، دوباره به‌کار می‌رود.
تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند
شکارِ ذات‌گراییِ آماری
زمان: ۲۰ دقیقه
این تمرین مفهومِ انتزاعیِ «ذات‌گراییِ آماری» را با اعمالش روی یک ادعایِ آشنا ملموس می‌کند و مهارتِ تفکیکِ توصیفِ آماری از تفسیرِ هستی‌شناختی را تمرین می‌دهد.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.
ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←