گُدار

آکادمی روان‌شناختی دکتر عقیلی

نظریه‌ی کلاسیکِ آزمون در برابرِ نظریه‌ی پاسخِ سؤال (IRT): دو مدلِ متفاوت برایِ فهمِ یک آزمون

جلسهٔ ۳۲ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی

نظریه‌ی کلاسیکِ آزمون (CTT) نمره‌ی خامِ یک آزمون را به «نمره‌ی واقعی» به‌علاوه‌ی «خطا» تجزیه می‌کند؛ نظریه‌ی پاسخِ سؤال (IRT)، به‌جایِ نمره‌ی کل، احتمالِ پاسخِ درست به هر آیتمِ منفرد را تابعی از تواناییِ پنهانِ فرد مدل می‌کند. این جلسه، نخستینِ خوشه‌ی «سنجش، هوش و مناقشه‌هایِ حساس»، این دو مدلِ ریاضیِ رقیب را کنارِ هم می‌گذارد و می‌پرسد کدام‌یک ادعایِ محکم‌تری درباره‌ی «سنجیدن» دارد.

هم‌رسانی:تلگرامواتساپ

رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ نظریه‌ی اندازه‌گیریِ روان‌سنجی

این جلسه برایِ چه کسی است

برایِ کسی که در جلسه‌ی ۲۳ با نقدِ مایکل بر بحرانِ اندازه‌گیری آشنا شده و می‌خواهد بداند وقتی یک آزمونِ روان‌شناختی نمره می‌دهد، پشتِ آن دقیقاً چه مدلِ ریاضی‌ای نشسته — و چرا انتخابِ این مدل، ادعایِ ما درباره‌ی «سنجیدن» را عوض می‌کند.

در این جلسه چه می‌گذرد

این جلسه خوشه‌ی پنجمِ این دوره را می‌گشاید — «سنجش، هوش و مناقشه‌هایِ حساس»، شش جلسه‌ای که از پرسشِ فنیِ نظریه‌ی آزمون آغاز می‌شود و به برخی از داغ‌ترین مناظره‌هایِ فلسفه‌یِ علم درباره‌ی سنجشِ هوش و تشخیصِ بالینی می‌رسد. شروع می‌کنیم با پرسشی که هر آزمونِ روان‌شناختی، از یک پرسشنامه‌ی افسردگی تا یک آزمونِ استخدامی، پاسخش را پیشاپیش فرض گرفته: وقتی یک نفر ۲۵ سؤال را پاسخ می‌دهد و نمره‌ی ۱۸ می‌گیرد، این عدد دقیقاً چه ادعایی می‌کند؟ **نظریه‌ی کلاسیکِ آزمون** (Classical Test Theory؛ فرمول‌بندیِ ریاضیِ آن به لُرد و نویک، ۱۹۶۸، برمی‌گردد، هرچند ریشه‌اش به همان کارِ اسپیرمن در جلسه‌ی بعد می‌رسد) ساده…

چرا این جلسه اینجایِ مسیر است

نخستین جلسه از شش جلسه‌یِ خوشه‌ی پنجمِ این دوره است — «سنجش، هوش و مناقشه‌هایِ حساس»؛ فرمولِ نظریه‌ی کلاسیکِ آزمون و فرض‌هایِ نظریه‌ی پاسخِ سؤال، در جلسه‌ی ۳۶ همین خوشه با مسئله‌ی پایایی/روایی دوباره سراغشان می‌رود.

تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند

  • خواندنِ نقادانه‌ی یک ادعایِ سنجشی

    زمان: ۲۰ دقیقه

    این تمرین تمایزِ انتزاعیِ دو مدل را به مهارتِ خواندنِ نقادانه‌ی گزارش‌هایِ آزمونِ واقعی تبدیل می‌کند و پرسشِ «چه فرضی پشتِ این عدد نشسته؟» را عادت می‌سازد.

مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.

ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←

بیشتر بخوانید

← همهٔ جلساتِ فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی

اگر گُدار را دنبال می‌کنید، آن را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید تا مطالبش را در جست‌وجو بیشتر ببینید.

گُدار را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید
ورود به اپِ گُدار ←