کمپبل و فیسک: ماتریسِ چندصفتی-چندروشی
جلسهٔ ۲۴ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی
دونالد کمپبل و دونالد فیسک در ۱۹۵۹ ابزارِ عملی‌ای ساختند تا نگرانیِ نظریِ کرونباخ و میل (جلسه‌ی ۱۹) را قابلِ‌آزمایش کنند: ماتریسِ چندصفتی-چندروشی، روشی برایِ نشان‌دادنِ اینکه یک نمره واقعاً منعکس‌کننده‌ی سازه‌ی موردنظر است، نه صرفاً روشِ اندازه‌گیری‌اش.
رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ روش‌شناسیِ روان‌سنجی
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که می‌خواهد بداند چرا سنجیدنِ یک ویژگیِ روانی با فقط یک روش (مثلاً فقط پرسشنامه) می‌تواند گمراه‌کننده باشد، و کنجکاو است ابزارِ عملی‌ای ببیند که این خطر را قابلِ‌آزمایش می‌کند.
در این جلسه چه می‌گذرد
جلسه‌ی ۱۹ گفت روایی سازه یعنی نشان‌دادنِ اینکه نمره‌ی یک آزمون همان‌طور رفتار می‌کند که نظریه پیش‌بینی می‌کند. اما یک خطر باقی می‌ماند: شاید نمره‌ی دو آزمون فقط به این‌خاطر هم‌بسته باشند که هر دو با پرسشنامه‌ی خودگزارشی ساخته شده‌اند — نه چون واقعاً یک سازه‌ی مشترک را می‌سنجند. دونالد کمپبل و دونالد فیسک، در **Convergent and discriminant validation by the multitrait-multimethod matrix** (۱۹۵۹)، ابزاری ساختند که دقیقاً همین نگرانی را آزمایش‌پذیر می‌کند: چند صفتِ متفاوت (مثلاً اضطراب و اعتمادبه‌نفس) را با چند روشِ متفاوت (خودگزارشی، مشاهده‌ی رفتار، گزارشِ یک نفرِ دیگر) می‌سنجند و همبستگیِ همه‌ی…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
هفتمین جلسه‌یِ این خوشه است و نسخه‌ی عملیِ شبکه‌یِ نومولوژیکِ جلسه‌ی ۱۹ را می‌آورد؛ محدودیتِ باقی‌مانده‌اش — نقدِ کمّی‌بودنِ مایکل در جلسه‌ی ۲۳ — در پایانِ همین جلسه دوباره یادآوری می‌شود.
تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند
طراحیِ سنجشِ چندروشی، و پیوندِ دو سطحِ نقد
زمان: ۲۵ دقیقه
این تمرین اصلِ کمپبل-فیسک را از روشی آماریِ تاریخی به مهارتِ طراحیِ سنجشِ واقعی تبدیل می‌کند، و دو نقدِ متفاوتِ این خوشه را که به‌آسانی با هم اشتباه گرفته می‌شوند، از هم تفکیک می‌کند.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.
ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←