بریجمن و عملیاتگرایی
جلسهٔ ۱۸ از ۵۰ · فلسفهیِ علمِ روانشناسی
پرسی بریجمن، فیزیکدانِ آمریکایی، در ۱۹۲۷ استدلال کرد معنایِ هر مفهومِ علمی چیزی نیست جز مجموعهی عملیاتی که برایِ اندازهگیریاش انجام میدهیم؛ اس. اس. استیونس این «عملیاتگرایی» را وارد روانشناسی کرد. این جلسه، نخستینِ خوشهی «نقدِ روش و اندازهگیری»، میپرسد: وقتی یک آزمون میگوید «هوش را اندازه گرفتم»، این جمله دقیقاً یعنی چه؟
رویکردِ درمانی: فلسفهیِ علم؛ روششناسیِ اندازهگیری
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که تا حالا فکر نکرده وقتی یک آزمون میگوید «هوش را سنجیدم»، این جمله دقیقاً چه ادعایی میکند، و کنجکاو است بداند فیزیکدانی که با بحرانِ مفهومیِ نسبیتِ انیشتین دستوپنجه نرم میکرد، چه ربطی به تعریفِ مفاهیمِ روانشناختی دارد.
در این جلسه چه میگذرد
این جلسه آغازِ خوشهی سومِ این دوره است — «نقدِ روش و اندازهگیری»، هشت جلسهای که میپرسند: روانشناسی وقتی میگوید چیزی را «سنجیده» یا «اندازه گرفته»، دقیقاً چه ادعایی میکند؟ شروع میکنیم با پرسی بریجمن، فیزیکدانی که در **The Logic of Modern Physics** (۱۹۲۷) پیشنهاد داد: معنایِ هر مفهومِ علمی چیزی جز **مجموعهی عملیاتی که برایِ اندازهگیریاش انجام میدهیم** نیست. این ایده از دلِ بحرانِ مفهومیِ نسبیتِ انیشتین بیرون آمد: پیش از انیشتین، «همزمانی» بدیهی بهنظر میرسید، اما نسبیتِ خاص نشان داد این بدیهیبودن توهم بود — همزمانیِ دو رویداد به رویهی خاصِ همگامسازیِ ساعتها وابسته است، و ناظر…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
نخستین جلسه از هشت جلسهی خوشهیِ تازهیِ «نقدِ روش و اندازهگیری» است و پایهیِ واژگانیِ کلِ این خوشه را میگذارد؛ مشکلِ عملیاتگراییِ چندگانهای که اینجا مطرح میشود، مستقیم به مفهومِ روایی سازه در جلسهی ۱۹ راه میبرد.
تمرینهایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما میدهند
عملیاتیکردن، و آزمونِ عملیاتِ چندگانه
زمان: ۲۵ دقیقه
این تمرین مفهومی انتزاعی را به رویهای قابلِبررسی تبدیل میکند و مشکلِ عملیاتگراییِ چندگانه را از بحثی انتزاعی به پرسشی واقعی دربارهی سنجههایی که خودتان میشناسید بدل میکند.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدمبهقدم، درونِ اپ است.
ادامهیِ این جلسه در اپ ←