دیلتای: توضیح‌دادن یا فهمیدن؟
جلسهٔ ۱۳ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی
ویلهلم دیلتای استدلال کرد علومِ طبیعی به‌دنبالِ «توضیح‌دادن» (Erklären) قوانینِ علّی‌اند، اما علومِ انسانی — از جمله بخشِ بزرگی از روان‌شناسی — به روشِ کاملاً متفاوتی نیاز دارند: «فهمیدن» (Verstehen) معنایِ زیسته‌یِ یک تجربه‌ی انسانی.
رویکردِ درمانی: تاریخِ روان‌شناسی؛ علومِ انسانی در برابرِ علومِ طبیعی
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که حس می‌کند بعضی از حرف‌هایِ درمانگرش بیشتر شبیهِ «توضیحِ علمی» است و بعضی بیشتر شبیهِ «تلاش برایِ فهمیدنِ من» — و می‌خواهد بداند این دو، از نگاهِ یک فیلسوف، اصلاً دو نوع کارِ متفاوت‌اند یا نه.
در این جلسه چه می‌گذرد
جلسه‌های قبل (وونت، جیمز) هر دو، هرچند به شکل‌هایِ متفاوت، امیدوار بودند روان‌شناسی بتواند به علومِ طبیعی شبیه شود. ویلهلم دیلتای، فیلسوف و تاریخ‌نگارِ آلمانی، پرسشِ بنیادین‌تری مطرح کرد: آیا اصلاً همه‌ی مطالعه‌ی انسان باید به این شکل باشد؟ در قرنِ نوزدهم، موفقیتِ خیره‌کننده‌ی علومِ طبیعی وسوسه‌ی قوی‌ای ایجاد کرده بود که مطالعه‌ی تاریخ، ادبیات، و روانِ انسان هم دقیقاً به همان روش انجام شود؛ دیلتای این وسوسه را خطرناک می‌دید — نه چون علومِ انسانی «کمتر علمی»اند، بلکه چون موضوعشان از جنسِ دیگری است. دیلتای میانِ «علومِ طبیعی» (فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی) و «علومِ انسانی» یا «علومِ روح» تمایز گذاشت.…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
سومین جلسه‌یِ این خوشه است و دوگانه‌ی توضیح/فهم را معرفی می‌کند که پایه‌یِ روش‌شناسیِ یاسپرس در جلسه‌ی ۱۶ می‌شود؛ تنشش با روان‌شناسیِ آزمایشگاهیِ جلسه‌ی ۱۱ در همه‌ی جلساتِ بعدیِ این خوشه دنبال می‌شود.
تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند
دورِ هرمنوتیکی و داوریِ میانِ دو تفسیر
زمان: ۲۵ دقیقه
این تمرین دورِ هرمنوتیکی را از اصطلاحی فلسفی به تجربه‌ای واقعی تبدیل می‌کند، و نقدِ محوریِ این جلسه — مسئله‌ی داوری میانِ تفسیرهایِ رقیب — را به یک مسئله‌ی بالینیِ ملموس می‌رساند.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.
ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←