روان‌شناسیِ تکاملی و مسئله‌ی آزمون‌پذیری
جلسهٔ ۴۳ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی
استفان جی گولد و ریچارد لوانتین در ۱۹۷۹ استعاره‌ی طاق‌نماهایِ کلیسایِ سن مارکو را برایِ نقدِ «برنامه‌ی تطبیق‌گرایانه» به‌کار بردند — این فرض که هر صفت باید سازگاریِ بهینه‌ی تکاملی داشته باشد. این جلسه، بستِ خوشه‌ی ششم، می‌پرسد آیا روان‌شناسیِ تکاملی — که توبی و کازمیدز آن را با جدیت صورت‌بندی کردند — همان مشکلِ ابطال‌ناپذیریِ فرویدی را که پوپر در جلسه‌ی اول نقد کرد، از دری دیگر وارد نمی‌کند.
رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ روان‌شناسیِ تکاملی
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که با ادعاهایِ رایجِ «روان‌شناسیِ تکاملی» درباره‌ی رفتارِ انسان روبه‌رو شده و می‌خواهد ابزاری داشته باشد که بینِ یک فرضیه‌ی واقعاً آزمون‌پذیر و یک داستانِ توجیهیِ صرف که فقط ظاهرِ علمی دارد، تشخیص بدهد.
در این جلسه چه می‌گذرد
جان توبی و لدا کازمیدز، در **The psychological foundations of culture** (۱۹۹۲)، تصویرِ بنیان‌گذارِ روان‌شناسیِ تکاملیِ مدرن را صورت‌بندی کردند: ذهن نه یک ابزارِ یادگیریِ همه‌منظوره (لوحِ سفید)، بلکه مجموعه‌ای بزرگ از سازوکارهایِ روان‌شناختیِ اختصاصیِ‌حوزه است — هرکدام با انتخابِ طبیعی، برایِ حلِ مسئله‌ای تطبیقیِ خاص که پیوسته در محیطِ اجدادیِ انسان تکرار می‌شده (انتخابِ همسر، بازشناسیِ خویشاوند، کشفِ متقلب، اجتنابِ از شکارچی)، شکل گرفته — همان چیزی که «فرضیه‌ی مدولاریتیِ گسترده» نامیده می‌شود. این تصویر، آشکارا، هم لوحِ سفیدِ رفتارگرایانه (جلسه‌ی ۱۴) و هم تصویرِ یک سازوکارِ یادگیریِ کاملاً عمو…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
جلسه‌ی پایانیِ خوشه‌ی ششم است و پرسشِ بنیادینِ پوپر در جلسه‌ی ۱ را، پس از شش جلسه‌یِ کاملاً متفاوت، دوباره در دلِ زیست‌شناسیِ تکاملی مطرح می‌کند؛ جمع‌بندی‌اش شش جلسه‌ی این خوشه را در یک نگاهِ واحد کنار هم می‌گذارد.
تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند
شکارِ داستانِ توجیهی، و بازنویسیِ آن به فرضیه‌ی آزمون‌پذیر
زمان: ۳۰ دقیقه
این تمرین نقدِ روش‌شناختیِ انتزاعی را به مهارتی عملی برایِ ارزیابیِ هر «توضیحِ تکاملی»ای که بیرون از این دوره با آن روبه‌رو می‌شوید تبدیل می‌کند، و پرسشِ اصلیِ پوپر (جلسه‌ی ۱) را، در پایانِ این…
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.
ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←