کوهن و پارادایم‌ها
جلسهٔ ۲ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی
توماس کوهن نشان داد علم معمولاً با ابطالِ پیوسته پیش نمی‌رود، بلکه در دلِ یک «پارادایم» مشترک کار می‌کند تا بحرانی برسد و انقلابی رخ دهد. آیا روان‌شناسی اصلاً به یک پارادایمِ واحد رسیده، یا هنوز میانِ چند مکتبِ رقیب تقسیم شده؟
رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ ساختارِ انقلاب‌هایِ علمی
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که کلمه‌ی «پارادایم» را زیاد در گفت‌وگویِ روزمره شنیده اما هرگز معنایِ دقیقِ کوهنی‌اش را نمی‌دانسته، و برایِ کسی که کنجکاو است بداند آیا کثرتِ مکتب‌هایِ روان‌شناسی (رفتارگرایی، شناختی، روان‌کاوی) نشانه‌ی نارسیدنِ رشته به بلوغ است یا وضعیتِ طبیعیِ آن.
در این جلسه چه می‌گذرد
جلسه‌ی قبل با پوپر دیدیم علم، به‌گفته‌ی او، با تلاشِ پیوسته برایِ ابطالِ نظریه‌ها پیش می‌رود. توماس کوهن، تاریخ‌دان و فیلسوفِ علمِ آمریکایی، با نگاهی به تاریخِ واقعیِ علم، تصویرِ متفاوتی دید — و در **ساختارِ انقلاب‌هایِ علمی** (۱۹۶۲) اصطلاحی ساخت که امروز حتی بیرون از فلسفه هم همه‌جا شنیده می‌شود: «پارادایم». کوهن گفت بیشترِ عمرِ یک رشته‌ی علمی صرفِ چیزی می‌شود که او «علمِ عادی» می‌نامد: کارکردن در چارچوبِ یک پارادایمِ پذیرفته‌شده — مجموعه‌ای از فرضیاتِ بنیادین، روش‌ها، و مثال‌هایِ موفقِ مشترک. دانشمندان در این دوره به‌دنبالِ ابطالِ خودِ پارادایم نیستند؛ آن‌ها دارند «معما» حل می‌کنند. خودِ صحت…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
دومین جلسه است و تصویرِ ابطال‌گرایانه‌ی جلسه‌ی ۱ را با یک تصویرِ تاریخی و رقیب می‌سنجد؛ همین تنش (پوپر در برابرِ کوهن) در جلسه‌ی ۳ با لاکاتوش بازتر و در جلسه‌ی ۶ با کواین از زاویه‌ای دیگر پیگیری می‌شود.
تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند
شناساییِ آنومالی و ناسازگاریِ واژگانی
زمان: ۲۰ دقیقه
این تمرین، هم آنومالی و هم ناسازگاریِ ادراکیِ کوهن را از حدِ شعار به یک مشاهده‌ی مفهومیِ دقیق می‌رساند.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.
ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←