پوپر و ابطال‌پذیری
جلسهٔ ۱ از ۵۰ · فلسفه‌یِ علمِ روان‌شناسی
چرا کارل پوپر ابطال‌پذیری را ملاکِ اصلیِ مرزگذاریِ علم از شبه‌علم دانست، و چرا روان‌کاویِ فروید و روان‌شناسیِ فردیِ آدلر را نمونه‌هایِ شبه‌علم خواند — نه به‌این‌دلیل که نادرست‌اند، بلکه چون از نظرِ او هیچ مشاهده‌ای نمی‌توانست ابطالشان کند.
رویکردِ درمانی: فلسفه‌یِ علم؛ معیارِ مرزگذاری
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که تا حالا از خودش نپرسیده «چه چیزی یک ادعای روان‌شناختی را علمی می‌کند» و صرفاً پذیرفته که هر چیزی با پسوندِ «پژوهش‌ها نشان می‌دهند» معتبر است. همچنین برایِ دانشجویانی که نامِ پوپر را شنیده‌اند اما هرگز خودِ استدلالِ او دربارهٔ فروید و آدلر را ندیده‌اند.
در این جلسه چه می‌گذرد
این جلسه با یک پرسشِ به‌ظاهر ساده شروع می‌شود که پاسخش هیچ‌وقت واقعاً ساده نبوده: چه چیزی یک ادعا را «علمی» می‌کند؟ کارل پوپر، فیلسوفِ علمِ اتریشی-بریتانیایی، این را «مسئله‌ی مرزگذاری» (demarcation problem) نامید — و یکی از تاثیرگذارترین پاسخ‌ها را در **The Logic of Scientific Discovery** (۱۹۵۹) داد. در همان مسیر، روان‌کاویِ فروید و روان‌شناسیِ فردیِ آلفرد آدلر را نمونه‌هایِ چیزی خواند که او «شبه‌علم» می‌نامید — نه چون فکر می‌کرد نادرست‌اند، بلکه چون هیچ مشاهده‌ای، از نظرِ او، نمی‌توانست ابطالشان کند. پیش از پوپر، تصورِ رایج (که در حلقه‌ی وین هم بازتاب داشت) این بود که علم با **تایید**شدن پیش…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
نخستین جلسه از ده جلسه‌ی این خوشه است و پایه‌ی واژگانیِ کلِ دوره را می‌گذارد — مسئله‌ی مرزگذاری و ابطال‌پذیری، مفاهیمی که جلساتِ ۲ تا ۹ بارها به آن‌ها ارجاع می‌دهند، حتی وقتی با آن‌ها موافق نیستند.
تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند
آزمونِ ابطال‌پذیری و شرطِ ابطال‌کننده
زمان: ۱۵ دقیقه
این تمرین معیارِ پوپر را از یک بحثِ انتزاعی به ابزاری روزمره برایِ سنجشِ ادعاها تبدیل می‌کند و تفاوتِ ادعایِ آزمون‌پذیر و ادعایِ فراگیر را ملموس می‌سازد.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است.
ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←