آکادمی روان‌شناختی دکتر عقیلی
اختلالِ شخصیت یعنی الگویی پایدار و فراگیر که رنج می‌آورد — نه برچسبِ اخلاقی. سه خوشهی اصلیِ DSM-5 و مرزِ آن‌ها با ویژگیِ شخصیتیِ معمولی.
همه ویژگیهایِ شخصیتیِ متمایز دارند. اختلالِ شخصیت یعنی این الگوها آنقدر انعطافناپذیر و فراگیرند که در بیشترِ موقعیتهایِ زندگی تکرار میشوند، از نوجوانی یا اوایلِ بزرگسالی پایدار ماندهاند، و برایِ خودِ فرد یا روابطش رنجِ واقعی میسازند.
خوشهیِ A با الگویِ عجیب/گوشهگیر (مثلِ پارانوئید، اسکیزوئید) مشخص میشود؛ خوشهیِ B با الگویِ نمایشی/پرتلاطم (مثلِ مرزی، خودشیفته)؛ خوشهیِ C با الگویِ مضطرب/ترسو (مثلِ اجتنابی، وابسته). هرکدام مسیرِ درمانیِ متفاوتی میطلبند.
نوسانِ خلقِ معمولی معمولاً محرکِ مشخص و بازهی زمانیِ روشن دارد. در اختلالِ شخصیتِ مرزی، بیثباتیِ شدید در روابط، خودانگاره و هیجان، همراه با ترسِ شدید از رهاشدن و رفتارهایِ تکانشی، الگویی پایدار و دیرینه است، نه واکنشِ موقعیتی.
اعتمادبهنفسِ بالا یا خودمحوریِ گاهبهگاه رایج است. اختلالِ شخصیتِ خودشیفته یعنی الگویِ پایدارِ احساسِ بزرگمنشی، نیازِ مفرط به تحسین، و فقدانِ همدلی که روابط را بهطورِ مکرر و قابلِپیشبینی آسیب میزند.
بله، بسیاری از افراد ویژگیهایِ پراکندهای از یک خوشه دارند بدونِ رسیدن به آستانهی تشخیصی. تفاوت در شدت، فراگیریِ الگو، و میزانِ آسیبِ کارکردی است — همین است که تشخیص را از ویژگیِ شخصیتی جدا میکند.
بله، بهویژه رویکردهایِ مبتنیبر شواهد مثلِ DBT برایِ اختلالِ شخصیتِ مرزی نتایجِ قابلِتوجهی نشان دادهاند. تغییر معمولاً تدریجیتر از اختلالاتِ خلقی یا اضطرابی است، اما بهبودِ کارکردی و کاهشِ رنج کاملاً واقعی و مستندشده است.
این پاسخ‌ها راهنماییِ سریع‌اند، نه جایگزینِ جلساتِ کامل. برایِ کارِ ساختاریافته به کتابخانهٔ جلسات سر بزنید.
اگر گُدار را دنبال می‌کنید، آن را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید تا مطالبش را در جست‌وجو بیشتر ببینید.
گُدار را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید