گُدار

آکادمی روان‌شناختی دکتر عقیلی

شرم و چرخهٔ پنهان‌کاری

جلسهٔ ۴ از ۱۰ · دورهٔ تغییرِ الگو: وقتی خیانت تکرار شده

در این جلسه چرخه‌ی «پشیمانی، پنهان‌کاری، آرامشِ موقت، تکرار» را روی کاغذ می‌آورید و فرقِ شرم و گناه را تمرین می‌کنید. با ابزارهایی از درمانِ مبتنی بر شفقت و درمانِ پذیرش و تعهد یاد می‌گیرید مسئول بمانید بی‌آنکه خودتان را تحقیر کنید. تمرین‌ها انفرادی‌اند و مکمل درمان هستند.

هم‌رسانی:تلگرامواتساپ

رویکردِ درمانی: درمانِ مبتنی بر شفقت (گیلبرت) و درمانِ پذیرش و تعهد (هیز)

این جلسه برایِ چه کسی است

برایِ کسی که بعد از هر اتفاق چرخهٔ پشیمانی، پنهان‌کاری و تکرار را تجربه کرده و می‌خواهد شرم را از مسئولیت‌پذیری جدا کند. اگر شرم با فکرِ آسیب به خود همراه است، این جلسه تذکر می‌دهد که همان روز از متخصص یا اورژانس کمک بگیرید.

در این جلسه چه می‌گذرد

بسیاری از کسانی که بیش از یک بار بی‌وفایی کرده‌اند چرخه‌ای شبیه این را می‌شناسند: ماجرا یا لغزش؛ پشیمانی و شرمِ شدید؛ پنهان‌کاری، دروغ یا دوری؛ آرامشِ موقت چون خطرِ لورفتن کم شده؛ فشار و تنهایی؛ جست‌وجوی تسکین؛ و دوباره از اول. شرم رنج می‌آورد، پنهان‌کاری آن رنج را موقتاً کم می‌کند، و همین کم‌شدن پنهان‌کاری را تقویت می‌کند. به همین دلیل «تصمیم‌گرفتن به بهتر شدن» به‌تنهایی معمولاً کافی نیست: باید خودِ حلقه را قطع کرد. **گناه** می‌گوید «کاری کردم که آسیب زد» و به سمتِ جبران هل می‌دهد؛ **شرم** می‌گوید «من آدمِ بد/بی‌ارزشی‌ام» و به سمتِ پنهان‌شدن. گناه سیگنالی مفید است و نیازی به حذفش نیست. مسئولی…

چرا این جلسه اینجایِ مسیر است

جلسهٔ چهارم: چرخهٔ پنهان‌کاری را می‌شکافد و نشان می‌دهد شفقت‌به‌خود با تبرئه فرق دارد و می‌تواند به مسئولیت‌پذیری کمک کند. بعد از آن جلسه‌هایِ مهارتیِ تکانه و موقعیت‌هایِ پرخطر می‌آیند که شرم را به رفتارِ جدید تبدیل می‌کنند.

تمرین‌هایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما می‌دهند

  • نقشه‌ی چرخه‌ی من

    زمان: ۲۰ دقیقه

    می‌تواند پنهان‌کاری را از «بخشی از زندگی» به «حلقه‌ای از چرخه» تبدیل کند. بسیاری از افراد با دیدن نقشه تازه می‌بینند آرامشِ موقت چگونه آنان را دوباره به شروع می‌برد.

  • «دارم فکر می‌کنم که…»

    زمان: ۵ تا ۱۰ دقیقه

    می‌تواند میانِ شما و فکرِ شرم فاصله بیندازد. بسیاری از افراد می‌بینند فکر هنوز هست، اما فرمانش کمتر شده است.

  • ریتمِ آرام‌بخش

    زمان: ۵ دقیقه، روزی یک تا دو بار

    می‌تواند نظامِ آرام‌سازی را فعال کند و شدتِ لحظه‌ای را کم کند تا بتوانید تصمیمی بهتر از پنهان‌کاری بگیرید.

  • نامه‌ی مسئول و مهربان

    زمان: ۲۰ دقیقه، یک بار؛ بازخوانی ماهانه تا سه ماه

    می‌تواند مسئولیت را بدونِ تحقیر نگه دارد.

  • یک نفرِ امن

    زمان: ۲۰ دقیقه آمادگی؛ ۳۰ تا ۶۰ دقیقه گفت‌وگو

    می‌تواند چرخه را از نقطه‌ی پنهان‌کاری قطع کند، بدون این‌که مجبور شوید همه‌چیز را همین حالا به همسرتان بگویید.

مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدم‌به‌قدم، درونِ اپ است. هر جلسه در سه سطحِ عمق ارائه می‌شود: ساده، عالی، و پیشرفته.

ادامه‌یِ این جلسه در اپ ←

بیشتر بخوانید

← همهٔ جلساتِ دورهٔ تغییرِ الگو: وقتی خیانت تکرار شده

ادامهٔ این جلسه در اپ

اگر گُدار را دنبال می‌کنید، آن را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید تا مطالبش را در جست‌وجو بیشتر ببینید.

گُدار را به منابعِ ترجیحیِ گوگل اضافه کنید
ورود به اپِ گُدار ←