لری لادن و سنتهایِ پژوهشی
جلسهٔ ۸ از ۵۰ · فلسفهیِ علمِ روانشناسی
لری لادن پیشنهاد داد بهجایِ پرسیدنِ «کدام نظریه صادق است؟» — پرسشی که شاید هرگز پاسخِ قطعی نگیرد — بپرسیم «کدام سنتِ پژوهشی مسائلِ بیشتری را حل میکند؟». این بازتعریفِ پراگماتیستی، دقیقاً همان زبانی است که ارزیابیِ رویکردهایِ درمانیِ رقیب در عمل به آن نیاز دارد.
رویکردِ درمانی: فلسفهیِ علم؛ سنتهایِ پژوهشی و پیشرفتِ حلمسئلهمحور
این جلسه برایِ چه کسی است
برایِ کسی که از بحثِ همیشگیِ «کدام مکتبِ درمانی درست است» خسته شده و میخواهد یک چارچوبِ عملیتر برای مقایسهی رویکردهایِ رقیب داشته باشد — چیزی که مستقیم به کارِ تصمیمگیریِ بالینی میآید.
در این جلسه چه میگذرد
تا اینجا با چند معیارِ متفاوت برایِ سنجشِ علم آشنا شدیم — ابطالپذیریِ پوپر، پارادایمِ کوهن، برنامهی پژوهشیِ لاکاتوش. لری لادن، فیلسوفِ علمِ آمریکایی، در **Progress and Its Problems** (۱۹۷۷) پرسشِ بنیادینتری مطرح کرد: بهجایِ پرسیدنِ «آیا این نظریه صادق است؟» — پرسشی متافیزیکی که شاید هرگز پاسخِ قطعی نگیرد — شاید بهتر باشد بپرسیم «آیا این سنتِ پژوهشی دارد مسائلِ بیشتری حل میکند؟». لادن «سنتِ پژوهشی» را مطرح کرد — چارچوبی حتی گستردهتر از برنامهی پژوهشیِ لاکاتوش. او دو نوع مسئله را از هم جدا میکند: **مسائلِ تجربی** (پدیدههایِ جهان که نظریه باید توضیح دهد) و **مسائلِ مفهومی** (ناسازگاریه…
چرا این جلسه اینجایِ مسیر است
هشتمین جلسه است و معیارِ لادن (توانِ حلمسئله) را کنارِ معیارهایِ جلساتِ ۱ (ابطالپذیری) و ۳ (پیشرو/پسرونده) میگذارد؛ سه معیار با هم، ابزارِ اصلیِ نقدِ کثرتگراییِ اپ در جلسهی ۴ تکمیل میشوند.
تمرینهایِ این جلسه — و اینکه چه چیزی به شما میدهند
مقایسهی توانِ حلمسئله و سهگانهی توجیه
زمان: ۲۵ دقیقه
این تمرین نشان میدهد سه چارچوب چطور مکملاند و کجا ممکن است به نتیجههایِ متفاوت برسند — و معیارِ عملیِ لادن را از بحثی انتزاعی به مقایسهای قابلِگزارش تبدیل میکند.
مراحلِ اجرایِ هر تمرین، قدمبهقدم، درونِ اپ است.
ادامهیِ این جلسه در اپ ←