درمانِ خیانتِ عاطفی، جنسی و دیجیتال: درمان چه فرقی می‌کند و چه چیزی مشترک است؟

سه نوع، یک چارچوب

اغلب خیانت‌ها ترکیبی‌اند: عاطفی و جنسی و دیجیتال با هم. اما تفکیکِ آن‌ها به درمانگر کمک می‌کند بداند چه چیزی را بیشتر باید بررسی کند. تامپسون و اوسالیوان (۲۰۱۶) در ساختنِ ابزاری برایِ سنجشِ قضاوت‌هایِ خیانت، چهار دسته یافتند: جنسی، فناوری و آنلاین، عاطفی و انفرادی؛ و دیدند افراد این دسته‌ها را با شدت‌هایِ متفاوت خیانت می‌شمارند. ویتی (۲۰۰۳) در ۱۱۱۷ نفر در تحلیلِ عاملیِ رفتارهایِ آنلاین و آفلاین سه مؤلفه یافت (جنسی، عاطفی، پورنوگرافی) و «کارهایِ خیانت‌آمیزِ آنلاین» دستهٔ جداگانه‌ای نمی‌سازند.

خیانتِ عاطفی: صمیمیتِ منتقل‌شده

در خیانتِ عاطفی، مسئلهٔ اصلی صمیمیتِ هیجانی و رازگویی است که به دیگری رفته. گلس و رایت (۱۹۸۵) دیدند درگیریِ ترکیبیِ جنسی و عاطفی با بیشترین نارضایتیِ زناشویی همراه است. ویتی و کوییگلی (۲۰۰۸) نیز در دانشجویان دیدند وقتی ناچار به انتخاب می‌شوند، زنان بیشتر از خیانتِ عاطفی ناراحت می‌شوند و مردان از جنسی؛ این پژوهش روی دانشجویانِ یک دانشگاه در ایرلند شمالی و در انتخابِ اجباری بود. درمانگر در این نوع معمولاً روی این‌ها کار می‌کند: تعریفِ مرز (این رابطه چه بود؟ چرا پنهان بود؟)، بازگشتِ صمیمیت به رابطهٔ اصلی، دردِ «من جایگزین شدم» و قطعِ ارتباط (که در دوستی‌هایِ کاری دشوار است). مقاله‌هایِ «خیانتِ عاطفی در برابرِ جسمی» و «دوستی، صمیمیتِ عاطفی و خیانت» را ببینید.

خیانتِ جنسی: ضربه، بدن و مقایسه

در خیانتِ جنسی، ضربه معمولاً با تصویرهایِ مزاحم، مقایسه با فردِ سوم، مسائلِ جنسی و گاه نگرانیِ سلامتی (در صورتِ ریسک، آزمایشِ پزشکی) همراه است. درمانگر روی تروما و نشانه‌هایِ آن، بازگشتِ امنِ نزدیکیِ جسمی، مقایسه و اعتماد به بدن کار می‌کند. در اپ گُدار مجموعه‌ای از مقاله‌هاست دربارهٔ رابطهٔ جنسی پس از خیانت (بازگشت به رابطه، لمس‌گریزی، میلِ شدید، مقایسه). جنس‌درمانی زمانی کمک می‌کند که ضربه آرام شده و هر دو آماده باشند.

خیانتِ دیجیتال: پنهان‌کاری و شفافیت

در خیانتِ دیجیتال (پیام‌ها، شبکه‌ها، پورن، سایت‌هایِ آشنایی)، مسئلهٔ بزرگ تعریف و پنهان‌کاری است. هرتلین و پیرسی (۲۰۰۶) پژوهش‌هایِ منتشرشده تا آن زمان دربارهٔ خیانتِ اینترنتی را مرورِ انتقادی کردند؛ میلهام (۲۰۰۷) در پژوهشی کیفی دربارهٔ کاربرانِ متأهلِ چت‌روم، سازه‌هایی مانند توجیهِ رفتار به‌عنوان بی‌ضرر و پرهیز از ناراحتی را توصیف کرد؛ و کریونز، لکی و وایتینگ (۲۰۱۳) با تحلیلِ ۹۰ داستانِ کشفِ خیانتِ فیس‌بوکی، فرایندِ واکنشِ شریکِ مطلع را نشان دادند (ارزیابیِ آسیبِ مرز، عمل، تصمیم). درمانگر معمولاً روی توافقِ دیجیتالِ جدید، شفافیتِ دوطرفه، وسواسِ بازرسی و تفاهم بر سرِ تعریف کار می‌کند. مقاله‌هایِ «شفافیت یا کنترل؟» و «مرزهایِ دیجیتال» را ببینید.

آنچه در هر سه مشترک است

گوردون و همکاران (۲۰۰۴، ۲۰۰۵) درمانی یکپارچه و سه‌مرحله‌ای را توصیف کرده‌اند که پیامدهایِ شناختی، رفتاری و هیجانیِ خیانت را با ادبیاتِ تروما و بخشش درمی‌آمیزد؛ در مطالعهٔ ۲۰۰۴ بیشترِ شش زوج در پایانِ درمان پریشانیِ کمتری داشتند (بدونِ گروهِ کنترل) و مقالهٔ ۲۰۰۵ رویکرد را با یک موردِ بالینی شرح می‌دهد. این رویکرد برایِ هر نوع خیانت قابلِ‌تطبیق است. مشترک‌ها: ایمنی و ثبات، پایانِ پنهان‌کاری، قطعِ تماس، فهمِ علت، ترمیمِ اعتماد، و تصمیمِ آگاهانه.

شواهدِ نتیجهٔ درمان

اتکینز و همکاران (۲۰۱۰) در ۱۴۵ زوجِ دارایِ خیانت در درمانِ زوجیِ جامعه‌نگر آلمان و اتریش دیدند این زوج‌ها پریشان‌تر شروع کردند ولی بهبود یافتند و تا شش ماه پس از درمان از دیگر زوج‌ها تفاوتِ معناداری نداشتند (مطالعهٔ غیرتصادفی). کروگر و همکاران (۲۰۱۲) در یک کارآزماییِ تصادفی با ۸۹ زوج که در شش ماهِ گذشته افشا کرده بودند، کاهشِ اضطرابِ هر دو طرف را با اندازهٔ اثرِ بزرگ گزارش کردند (افسردگی فقط در فردِ خیانت‌کننده بهبود یافت) و حدودِ نیمِ زوج‌ها در میانهٔ راه ریزش کردند. هیچ‌کدام نوعِ خیانت را مقایسه نکردند؛ پس نمی‌دانیم کدام نوع بهتر یا بدتر درمان می‌شود.

فردی یا زوجی؟ و برایِ کدام طرف؟

درمانِ زوجی زمانی مناسب است که خیانت پایان یافته و هر دو می‌خواهند روی رابطه کار کنند. درمانِ فردیِ فردِ خیانت‌دیده (مقالهٔ «درمانِ فردِ خیانت‌دیده») و فردِ خیانت‌کرده (مقالهٔ «درمانِ فردِ خیانت‌کار») اهدافِ متفاوت دارند. بهتر است درمانگرِ فردی و زوجیِ هر کس دو نفر باشند تا تضادِ نقش پیش نیاید.

چطور درمانگر را انتخاب کنیم؟

درمانگر باید با خیانت تجربه داشته باشد، تعریفِ خیانت را به‌طورِ مشترک روشن کند (نه فقط تعریفِ خودش)، با پنهان‌کاریِ جاری کار نکند، ایمنی را جدی بگیرد و طرفِ ماندن یا رفتن نباشد. بپرسید: «رویکردتان چیست؟ پنهان‌کاریِ ادامه‌دار را چگونه مدیریت می‌کنید؟ سیاستِ محرمانگی چیست؟» مقالهٔ «مشاورهٔ خیانت: کِی لازم است و چطور مشاورِ درست را انتخاب کنیم؟» جزئیاتِ بیشتر دارد.

حدودِ این مقاله

این مقاله جایگزینِ ارزیابیِ حرفه‌ای نیست. نمونه‌هایِ درمانی کوچک یا خاص‌اند (آلمانی، دانشجویی، بدونِ گروهِ کنترل) و هیچ پژوهشی «ضمانتِ نتیجه» نمی‌دهد. اگر خیانت با خشونت، کنترلِ شدید یا ترس همراه است، درمانِ زوجی مناسب نیست و ایمنی مقدم است؛ با اورژانس اجتماعی (۱۲۳) یا مشاور تماس بگیرید.

منابع

1. Thompson, A. E., & O'Sullivan, L. F. (2016). Drawing the line: The development of a comprehensive assessment of infidelity judgments. Journal of Sex Research, 53(8), 910–926.
2. Whitty, M. T. (2003). Pushing the wrong buttons: Men's and women's attitudes toward online and offline infidelity. CyberPsychology & Behavior, 6(6), 569–579.
3. Whitty, M. T., & Quigley, L.-L. (2008). Emotional and sexual infidelity offline and in cyberspace. Journal of Marital and Family Therapy, 34(4), 461–468.
4. Glass, S. P., & Wright, T. L. (1985). Sex differences in type of extramarital involvement and marital dissatisfaction. Sex Roles, 12(9–10), 1101–1120.
5. Hertlein, K. M., & Piercy, F. P. (2006). Internet infidelity: A critical review of the literature. The Family Journal, 14(4), 366–371.
6. Mileham, B. L. A. (2007). Online infidelity in Internet chat rooms: An ethnographic exploration. Computers in Human Behavior, 23(1), 11–31.
7. Cravens, J. D., Leckie, K., & Whiting, J. B. (2013). Facebook infidelity: When poking becomes problematic. Contemporary Family Therapy, 35(1), 74–90.
8. Gordon, K. C., Baucom, D. H., & Snyder, D. K. (2004). An integrative intervention for promoting recovery from extramarital affairs. Journal of Marital and Family Therapy, 30(2), 213–231.
9. Gordon, K. C., Baucom, D. H., & Snyder, D. K. (2005). Treating couples recovering from infidelity: An integrative approach. Journal of Clinical Psychology, 61(11), 1393–1405.
10. Atkins, D. C., Marín, R. A., Lo, T. T. Y., Klann, N., & Hahlweg, K. (2010). Outcomes of couples with infidelity in a community-based sample of couple therapy. Journal of Family Psychology, 24(2), 212–216.
11. Kröger, C., Reißner, V., Vasterling, I., Schütz, K., & Kliem, S. (2012). Therapy for couples after an affair: A randomized-controlled trial. Behaviour Research and Therapy, 50(12), 786–796.

پرسش‌هایِ کوتاه

دوره‌ای مرتبط در گُدار

دورهٔ بازسازیِ اعتماد پس‌ازخیانت

برایِ زوجی که پس از یک خیانت تصمیم گرفته‌اند بمانند و اعتماد را دوباره بسازند — چه هردو در جلسه باشند، چه فقط یکی. اگر هنوز در تصمیمِ ماندن یا رفتن گیر کرده‌اید یا به مشاورِ حضوری برایِ خیانت نیاز دارید، دوره‌هایِ «پس‌ازخیانت» و مسیرهایِ فردیِ خیانت‌دیده/خیانت‌کرده را هم ببینید.

ادامهٔ این موضوع در گُدار

• جلسهٔ ۴ بستهٔ بازسازیِ اعتماد — تعریفِ دقیقِ آنچه اتفاق افتاد
• جلسهٔ ۹ بستهٔ خیانتِ دیجیتال — از قاعده‌داشتن تا اعتمادداشتن
• جلسهٔ ۵ بستهٔ خیانتِ دیجیتال — مصرفِ محتوا، پنهان‌کاری و هزینهٔ مالی
• درمانِ خیانتِ زناشویی: مراحل، روش‌ها و مسیرِ بازسازی
• آیا خیانت قابلِ درمان است؟
• خیانتِ عاطفی در برابرِ خیانتِ جسمی
• درمانِ مشکلاتِ جنسی بعد از خیانت

تازه‌ترین مقاله‌ها

• عشقِ یک‌طرفه: چرا این‌قدر درد دارد و چطور می‌شود از آن گذشت؟
• استرس چیست و چگونه مدیریتش کنیم؟ از استرسِ مفید تا استرسِ مزمن
• همسرِ کنترل‌گر: نشانه‌ها، روان‌شناسیِ پشتِ آن و مرزِ آزارِ روانی
• قهر و سکوت در رابطه: چرا ساکت می‌شویم، چه اثری دارد و چه کنیم؟
• چه زمانی باید به روان‌شناس مراجعه کرد؟ نشانه‌ها و راهِ شروع