آیا چت‌کردن با یک نفرِ دیگر خیانت است؟ از گفت‌وگوی عادی تا خیانتِ عاطفیِ آنلاین
گفتوگو با دیگران بخشِ عادیِ زندگی است؛ هیچ رابطه‌ای قرار نیست همه‌ی گفت‌وگوها را فقط با همسر داشته باشد. پس چت‌کردن کِی خیانت میشود؟ نه وقتی که چت میکنید، بلکه وقتی چیزی را که باید در رابطه باشد (توجه، صمیمیت، رازگویی، هیجانِ جنسی) پنهانی و منظم به دیگری می‌دهید. این مقاله چهار معیارِ عملی و پژوهش‌هایِ مربوط را می‌آورد.
نوشتهٔ دکتر مجتبی عقیلی · عضو هیات علمی دانشگاه پیام‌نور · دانشیار روانشناسی سلامت · انتشار: ۱۵ مهر ۱۴۰۵
پرسش «چت یا خیانت؟» پرسشِ نادرستی است
چتِ خالی از معنا وجود ندارد: هر گفتوگو کارکردی دارد. ممکن است اطلاع‌رسانی، دوستی، دل‌گرمی، فرار از کسالتِ رابطه یا معاشقه باشد. به‌جای «چت کردن خیانت است؟» بپرسید: «این چت چه کارکردی برایِ رابطهٔ من دارد و آیا با همسرم در میان گذاشته‌ام؟»
چهار معیارِ عملی
۱. صمیمیت: آیا دربارهٔ احساسات، دلخوری از همسر، رازهایِ شخصی یا فانتزی صحبت میشود؟ ۲. زمان و اولویت: آیا گفتوگو جای وقتِ مشترک را گرفته؟ آیا اولین نفری که خبر خوب یا بد را به او میگویید این فرد است؟ ۳. پنهانکاری: آیا اگر همسرتان کنارتان بود، همین‌طور می‌نوشتید؟ ۴. جایگزینی: آیا چت جای نیازی را پر میکند که باید با همسر حل شود؟
هرچه تعدادِ «بله» بیشتر، به مرزِ خیانتِ عاطفی نزدیک‌ترید. دو معیارِ اول و سوم معمولاً تعیین‌کننده‌ترند.
پژوهش‌ها چه می‌گویند
ویتی و کوییگلی (۲۰۰۸) در پژوهشی بر دانشجویان دیدند وقتی مجبور به انتخاب می‌شوند، مردان از خیانتِ جنسی و زنان از خیانتِ عاطفی بیشتر ناراحت می‌شوند؛ و هیچ‌کدام فرض نمی‌کردند سایبرسکس لزوماً عشق است یا عشقِ آنلاین لزوماً سکس. این پژوهش با سناریوهایِ فرضیِ اجباری انجام شد، پس واکنشِ واقعی لزوماً همان نیست.
میلهام (۲۰۰۷) با مصاحبه با ۷۶ مرد و ۱۰ زن در چت‌رومِ «متأهلان و معاشقه» سه مضمون یافت: تعاملِ جنسیِ گمنام، توجیهِ رفتار («بی‌ضرر است») و پرهیزِ بی‌زحمت از ناراحتی. این نمونهٔ خودگزیده و عمدتاً مردانه است و شیوع را نشان نمی‌دهد، ولی نشان میدهد توجیه و پنهانکاری چگونه با هم می‌آیند.
کریونز، لکی و وایتینگ (۲۰۱۳) هم با تحلیلِ ۹۰ داستانِ کشفِ خیانتِ فیس‌بوکی، فرایندِ واکنشِ شریکِ مطلع را نشان دادند: ارزیابیِ آسیبِ مرز، عمل بر اساسِ آن، تصمیم دربارهٔ رابطه. این‌ها داستان‌هایِ خودگزیدهٔ افرادِ ناراحت‌اند، نه نمونهٔ نماینده.
چت با همکار، دوست، ex
همکار: اگر موضوع کاری باقی بماند، مشکلی نیست؛ خطر از زمانی شروع میشود که کار بهانه میشود و گفتوگو شخصی. دوست: دوستیِ بلندمدت قابلِ حفظ است، ولی اگر همسر نمی‌داند یا نسبتِ دوستی عوض شده، معیارها را بسنجید (مقالهٔ «دوستی، صمیمیتِ عاطفی و خیانت»). ex: گفتوگو با شریکِ قبلی بارِ هیجانیِ ویژه دارد؛ شفافیت با همسر در این مورد قاعدهٔ حداقلی است.
اگر شما چتِ همسرتان را دیده‌اید
قبل از اینکه نتیجه بگیرید، متنِ کامل و بافتِ گفتوگو را از خودِ او بپرسید؛ تصویرِ ناقص ممکن است گمراه کند. بعد دو چیز را جدا کنید: آنچه نوشته شده و پنهان‌کاریِ پیرامونِ آن. گاهی خودِ پنهانکاری همان چیزی است که شما را بیش از همه می‌شکند.
اگر پیامها صریحاً عاشقانه یا جنسی‌اند، این دیگر بحثِ تعریف نیست؛ بحثِ پیامدِ خیانت است. مقالهٔ «کشفِ خیانتِ همسر: روزهایِ اول» را ببینید.
اگر شما چت میکنید و نمی‌دانید از مرز گذشته‌اید
نشانه‌هایِ عبور: منتظرِ پیامِ او میمانید؛ پیام‌هایتان را پاک میکنید؛ دربارهٔ همسر به او شکایت میکنید؛ یا از رابطه‌تان در برابرِ او تعریف نمی‌کنید. اگر دو سه مورد را می‌شناسید، همین الان فاصله بگیرید و به همسرتان بگویید چه چیزی در رابطه کم دارید، نه فقط چه چیزی کرده‌اید.
اگر در این وضع به‌تنهایی نمیتوانید خودتان را متوقف کنید، مشاور کمک میکند ببینید گفتوگو چه نیازی را برآورده میکند.
چت‌هایِ شبانه و تنهایی‌هایِ پنهان
بسیاری از چت‌هایِ مرزی در ساعاتِ شب و در حالتِ تنهایی یا دلخوری از همسر شروع می‌شوند. وقتی خسته‌اید و احساس میکنید دیده نشده‌اید، پیامِ مهربانِ یک نفرِ دیگر خیلی جذاب است. شناختنِ این الگو به شما کمک میکند ماشه را زودتر ببینید: «شب‌ها، بعد از دعوا، وقتی گوشی دستم است».
قاعدهٔ ساده‌ای که بسیاری از زوج‌ها استفاده می‌کنند: اگر دلخوریِ جدی دارید، اول با همسر یا یک دوستِ مشترک صحبت کنید، و چتِ حساس را به فردای صبح موکول کنید. این فاصله، تصمیم‌هایِ شبانه را کم‌خطر میکند.
چطور پیش از بحران جلو بگیریم
با همسرتان دربارهٔ چهار معیارِ بالا صحبت کنید و بپرسید: «کدام‌یک را بیشتر از همه نمی‌خواهی؟». توافق کنید که اگر چتی شما را معذب کرد، فوراً گفته شود. و مرزِ مشترک را نه از روی ترس، بلکه از روی ارزش‌هایی که هر دو دارید بنویسید.
منابع
- Whitty, M. T., & Quigley, L.-L. (2008). Emotional and sexual infidelity offline and in cyberspace. Journal of Marital and Family Therapy, 34(4), 461–468.
- Mileham, B. L. A. (2007). Online infidelity in Internet chat rooms: An ethnographic exploration. Computers in Human Behavior, 23(1), 11–31.
- Cravens, J. D., Leckie, K., & Whiting, J. B. (2013). Facebook infidelity: When poking becomes problematic. Contemporary Family Therapy, 35(1), 74–90.
- Henline, B. H., Lamke, L. K., & Howard, M. D. (2007). Exploring perceptions of online infidelity. Personal Relationships, 14(1), 113–128.
پرسش‌هایِ کوتاه
چند ساعت چت با یک نفرِ دیگر عادی است و چند ساعت نگرانکننده؟
عددِ ثابتی وجود ندارد. مهمتر از ساعت، این است که چت جایِ وقتِ مشترک را گرفته باشد، فرد اولین مخاطبِ اخبارِ زندگیتان شده باشد و گفتوگو را از همسرتان پنهان کنید. اگر دو سه مورد صدق میکند، حتی با ساعتِ کم، ارزش دارد مرزتان را بازبینی کنید.
اگر همسرم میگوید «فقط دوستیم»، چطور بفهمم راست میگوید؟
از پیامها نمیشود فهمید، ولی از رفتار میشود: آیا او را در گفتوگو شرکت میدهد، حاضر است شما او را بشناسید و وقتی نگرانیتان را میگویید آرام گوش میکند؟ دوستیِ شفاف معمولاً با پنهانکاری نمیآید. اگر نگرانی بالا ماند، مشاورهٔ زوج کمک میکند.
من خودم چت میکنم و نمیدانم از مرز عبور کردهام یا نه. چه کنم؟
از خودتان بپرسید اگر همسرتان کنارتان بود، همین گفتوگو را ادامه میدادید؟ آیا منتظرِ پیام او میمانید یا به او از همسرتان شکایت میکنید؟ اگر بله، فاصله بگیرید و به همسرتان بگویید در رابطه چه کم دارید. اگر نمیتوانید خودتان را متوقف کنید، مشاور کمک میکند.
دوره‌ای مرتبط در گُدار
دورهٔ خیانتِ دیجیتال
برایِ زوجی که سرِ مرزهایِ دیجیتال — دنبال‌کردن، پیام‌دادن، مصرفِ محتوا، نظارت — اختلافِ نظرِ مکرر دارند، چه هنوز بحرانی رخ نداده و چه تازه چیزی کشف شده. همچنین برایِ کسی که به‌تنهایی می‌خواهد مرزِ شخصیِ خودش را در فضایِ دیجیتال روشن کند. اگر خیانتِ فیزیکیِ کامل رخ داده و نیاز به روندِ کاملِ درمانی دارید، دوره‌هایِ «درمانِ پس‌ازخیانت» یا مسیرهایِ فردیِ خیانت‌دیده/خیانت‌کرده جامع‌ترند؛ این بسته مشخصاً روی لایه‌ی دیجیتال تمرکز دارد.
شروعِ این دوره ←ادامهٔ این موضوع در گُدار
- جلسهٔ ۹ بستهٔ خیانتِ دیجیتال — از قاعده‌داشتن تا اعتمادداشتن: مدلِ سه‌سازه‌ایِ اعتماد
- جلسهٔ ۸ بستهٔ خیانتِ دیجیتال — مذاکرهٔ اصولی برایِ یک توافقِ مشترک
- خیانتِ عاطفیِ آنلاین در برابرِ خیانتِ جنسیِ آنلاین
- مرزِ میانِ دوستی، صمیمیتِ عاطفی و خیانتِ دیجیتال کجاست؟
- نشانه‌هایِ خیانتِ دیجیتال: موبایل، واتساپ و اینستاگرام
- خیانت با همکار: چرا محیطِ کار پرخطر است
تازه‌ترین مقاله‌ها
- عشقِ یک‌طرفه: چرا این‌قدر درد دارد و چطور میشود از آن گذشت؟
- استرس چیست و چگونه مدیریتش کنیم؟ از استرسِ مفید تا استرسِ مزمن
- همسرِ کنترل‌گر: نشانه‌ها، روان‌شناسیِ پشتِ آن و مرزِ آزارِ روانی
- قهر و سکوت در رابطه: چرا ساکت می‌شویم، چه اثری دارد و چه کنیم؟
- چه زمانی باید به روان‌شناس مراجعه کرد؟ نشانه‌ها و راهِ شروع